h Dolar 12,4902 %3.08
h Euro 14,1202 %3.08
h BIST100 1.776,41 %-2,35
a İmsak Vakti 06:26
İstanbul 15°
  • Adana
  • Adıyaman
  • Afyonkarahisar
  • Ağrı
  • Amasya
  • Ankara
  • Antalya
  • Artvin
  • Aydın
  • Balıkesir
  • Bilecik
  • Bingöl
  • Bitlis
  • Bolu
  • Burdur
  • Bursa
  • Çanakkale
  • Çankırı
  • Çorum
  • Denizli
  • Diyarbakır
  • Edirne
  • Elazığ
  • Erzincan
  • Erzurum
  • Eskişehir
  • Gaziantep
  • Giresun
  • Gümüşhane
  • Hakkâri
  • Hatay
  • Isparta
  • Mersin
  • istanbul
  • izmir
  • Kars
  • Kastamonu
  • Kayseri
  • Kırklareli
  • Kırşehir
  • Kocaeli
  • Konya
  • Kütahya
  • Malatya
  • Manisa
  • Kahramanmaraş
  • Mardin
  • Muğla
  • Muş
  • Nevşehir
  • Niğde
  • Ordu
  • Rize
  • Sakarya
  • Samsun
  • Siirt
  • Sinop
  • Sivas
  • Tekirdağ
  • Tokat
  • Trabzon
  • Tunceli
  • Şanlıurfa
  • Uşak
  • Van
  • Yozgat
  • Zonguldak
  • Aksaray
  • Bayburt
  • Karaman
  • Kırıkkale
  • Batman
  • Şırnak
  • Bartın
  • Ardahan
  • Iğdır
  • Yalova
  • Karabük
  • Kilis
  • Osmaniye
  • Düzce
a

Bir Kara Delik İçine Girildiğinde Ne Oluyor?

Geçtiğimiz sene tarihin birincil kara delik fotoğrafı yayınlandığında, insanlığın uzayı kavrayış yolculuğu daha da amaç kazanmıştı. Oysa bu görüş, öyle çok insan için düşündükleri dek güzel bir manzara değildi. Kara delik olarak isimlendirilen kozmik karoser, bir fotoğrafta görebileceğimizden çok daha büyük gizemleri bünyesinde barındırıyor ve her yeni araştırma ile konu giderek daha ilginç bir ülkü geliyordu.

Christopher Nolan’ın 2014 yapımı Interstellar(Yıldızlararası) filminde karakterimiz, bir kara deliğin içine girer ve zaman yavaşlaması haricen çok da büyük olaylar yaşamaz. Şüphesiz, bu bir film olduğu için başrolü aniden değil edemezsiniz, oysa sahiden bir kara deliğin içine girdiğiniz vakit, hakiki başrolün kozmik olduğunu görme ihtimaliniz fazla daha artı. Bir kara delik içine girildiğinde ne oluyor sorusunun yanıtını Business Insider internet sitesinde yayınlanan makale ışığında inceledik.

Mutlak yok oluş:

kara delik

Coşku kaçıran bir spoiler gibi görünse bile her yerde söylemek gerekiyor oysa; bir insan, bir kara deliğin içine girdiği hatta yaklaştığı süre bile ölecektir. Ama bu ölüm, düşündüğümüzden daha büyük bir vefat. Zira ardında kendisine dair en ufak bir iz, atom parçacığı bile kalmayacaktır.

Bilim insanlarına kadar galaksimizde takriben 100 milyon kara delik var. Tüm bu kara delikler ayrı boyutlara sahip. Bu noktada en muhabere olan; bir kara delik ne kadar küçük ise böylece ölümcüldür bulgusu. Bu ayrıntı, bugüne kadar alışılmış olduğumuz yargılardan fazla daha ayrı bir durumu bize gösteriyor.

Küçük kara deliklerin bu kadar güvenli olmayan olmalarının nedeni, yörünge ile durum ufku arasındaki mesafelerinin eksik olmasından kaynaklanıyor. Olay ufku, yani kara deliğe namına veren o karanlık nokta, mutlak kütle çekimini oluşturuyor ve yayılan bu çekim etkisi, olay ufkundan uzaklaştıkça azalıyor. Ufak bir kara delikte ise çekimin azalmasına yetecek dek geniş bir alan bulunmuyor.

Dünya’ya en yakın kara delikte durumlar nasıl?

kara delik, en yakın

Gerçekte bir içine girebileceğimiz değin gezegenimize yakın olan bir kara delik var ve V4641 Sgr olarak isimlendiriliyor. Eğer başarırsanız, Dünya’dan Yay Takımyıldızı tarafına içten bin ile 24 bin ışık yılı mesafe ilerleyerek bize en yakın kara deliğe ulaşabilirsiniz.

Mesafe konusunda bu değin geniş bir çerçeve çizilmesinin en büyük nedeni, kara deliklerin çıplak gözlerle görünmüyor oluşu. Yani orada bir baskı var, fakat onu görebilmemizin tek nedeni kütle çekimi ile etrafına topladığı diğer kozmik cisimler. Bir mağarada duvara dönüp girişindeki insanların gölgesini görmek, orada birilerinin olduğu kavramak gibi… Aracısız bir kanıtınız yok, ama etkisi (yani gölgesi) baştan sona varlığından belirli oluyorsunuz. Bu şart, ayrıca kara deliği bulmayı hem de uzaklık ölçmeyi epeyce güç kılıyor. 

Küçük ama zinde kara delikler:

kara delik, küçük

Şans mı, terslik mı agnostik fakat Dünyamıza en yakın kara delik olan V4641 Sgr, ufak yani tehlikeli bir kara delik. Kütlesi bildiğimiz Güneş’deri yaklaşık üç kat daha artı. Oysa bu dek yoğun bir kütle takriben 6, kilometre değin sıcacık bir alana sıkışmış durumda.

Küçük kara deliklerin bu dek enerjik olmasının nedeni; her kütlenin açıklanmış bir çekim gücü olmasıdır. Fazla geniş bir alana yayılmış açıklanmış bir kütle çekim gücü ara sıra hissedilmez bile olabilir. Ama gizli bir alanda yoğun bir kütle çekim gücü, gerçek anlamda ölümcüldür.

Diğer Taraftan bu ölümcül olma durumu sadece insanlar için değil, tüm cihan için geçerlidir. Ufak bir kara deliğin sahip olduğu yoğun çekim gücü etrafındaki bütün cisimleri, gezegenleri, hatta ışığı bile çekecek kadar güçlüdür.

Büyük kara deliklere daha dar yaklaşabiliriz:

kara delik, büyük

Dünyamıza yakın ve bir öyle da tehlikeli olan küçük kara delik V4641 Sgr gibi, bize uzaktan ve bir böylece da büyük başka bir kara delik olduğu düşünülüyor. Bu büyük kara delik Güneş’deri 4.3 milyon kat daha büyük ve bize uzaklığı yaklaşık 2 bin ışık yılı.

Düşünmesi bile korkutucu olan bu manzara, gerçekten hiç de güvenli olmayan yok. Çünkü çekim merkezi fazla geniş olduğu için kütle çekim gücü azalıyor. bu nedenle tıpatıp Ay ve Dünya arasında olduğu gibi, o kara delik ve çevresindeki öteki cisimler arasında dengelenmiş bir ilişki ortaya çıkıyor.

Bir insanlık uzayda bu dek uzak mesafeler katedebilirse, laf konusu büyük kara deliğe rahatça yaklaşabiliriz. Kuşkusuz, içine girince yaşanacaklar benzer olacaktır. Fakat bir takım ışık bükülmeleri dışarıda cisimlerin hissedeceği kütle çekim gücü pek yoğun olmayacaktır

Kara deliğin özgün ışık oyunları: 

kara delik, ışık

Peki bu kara deliklerin hiç mi güzel bir yanı yok? Kuşkusuz var; ölmeden önce kara deliğin içinde göreceğiniz tahmin edilen ışık oyunları, fantastik bir görsel şölen sunabilirler. Bu ışık oyunlarına jurnal hayattan bir örnek olarak genelde Windows Media Player’da müzik çalarken görünen saykodelik arkadaki plan görsellerine benzetmesi yapılıyor.

Saykodelik ışık oyunlarının nedeni daha önce bahsettiğimiz, kara deliklerin sahip olduğu kütle çekim gücü. Sahip oldukları yoğun kütle çekim gücü baştan sona ışığı bile çekebilen kara delikler, çektikleri ışığı aniden yutmuyorlar. bu nedenle ışık huzmesi, kara deliğin yörüngesinden değil olacağı olay ufkuna ilerleyene kadar eğiliyor, bükülüyor ve heyecanlandırıcı görünümlere ulaşıyor.

Kara delik makarnası: “Spagettifikasyon” 

kara delik, spagetti

Uzakta Doğu Asya bölgesinde usta aşçıların “noodle” olarak isimlendirilen spagetti türü makarnaya benzer yemeği, elle nasıl hazırladıklarını görmüş olabilirsiniz. Büyük bir hamur topu, uzun uğraşlar ve emek sonucu incecik makarnalara dönüşür. Bir kara delik de çevresindeki cisimlere bütün olarak bunu yapıyor.

Kara deliklerin kütle çekim gücü aniden ne var ne yahut yutmuyor. Tıpkı bir aşçının hamuru makarnaya dönüştürmesi gibi yörüngesine giren cismi yavaşça sündürerek, bir spagettiye dönüştürüyor. Kara deliğin ışığa ve diğer cisimlere uyguladığı bu ağır çekim gücü, bilim insanları göre “spagettifikasyon” olarak isimlendiriliyor.

NETICE: Bir kara delik içine girildiğinde ne oluyor?

kara delik, ne oluyor

Bir kara deliğin içine girdiğiniz süre dosdoğru öleceğinizi ve geride hiçbir iz bırakmadan mutlak bir şekilde değil olacağınızı anlatmıştık. Vefat nedeni, kara deliğin içine girip ortadan kaybolmak yok, spagetti olmak.

Bilhassa yoğun kütle çekim gücüne sahip minik bir kara deliğin içine girdiğiniz vakit, başınız önde ayaklarınız geride gireceğinizi düşünürsek, kara deliğin çekim gücü sizi sündürmeye başlıyor. yavaş yavaş bildiğimiz şekliniz bozuluyor, bir spagettiye dönüşene değin kara deliğin çekim gücüne maruz kalıyorsunuz ve sonunda atomlarınıza dek ayrılarak olay ufkunun içinde yok oluyorsunuz.

Kimsenin yaşamasını dilemediğimiz bu ölüm şekli ile ilgili öteki bir soru işareti de; yavaş mı yahut seri mı olacağı… Bir kara deliğe yaklaştıkça zamanın yavaşladığı biliniyor. Kara deliğe yakın olan kişi fark etmese de mesela Dünya’da olan bir kişi için süre daha seri akıyor. Sizi Dünya’dan izleyen biri için bu ölümün yavaş görüneceği belirli. Ancak sizin için ola ki de ölçemeyeceğimiz dek kısa sürede gerçekleşecek. Siz bir anda spagettiye dönüşürken, Dünya’da belki de yüzlerce sene geçmiş olacak.

Kara delik ardından ne var?

kara delik, içinde ne var

İşte, bu tam bir muamma. Bilim insanlarına kadar bildiğimiz fizik kuralları kara delik sonrası için geçerli değil. Yani, spagettize olarak atomlarınıza ayrıldıktan ve kara deliğin içinde kaybolduktan sonradan ne olduğu kesinkes tanıdık bir hakiki değil.

Konu ile ilgili incelemeler yapılıyor, laboratuvarlarda ufak çaplı kara delikler bile oluşturuluyor ancak emin bir sonuç elde edilmiş yok. Çünkü insanlık yalnızca bu evreni biliyor. Kara delik ile bildiğimiz evrenden çıkan bir cisme ne olduğunu şu lahza için bilmemiz olanaksız gibi görünüyor. 

Bilim kurgu hayranlarını olduğu kadar bilim dünyasını da heyecanlandıran kara delik konusu, yapılan bütün araştırmalara rağmen hala gizemini koruyor. Bildiğimiz evrenin en ölümcül kozmik cisimleri olan kara delikler, gizemini koruduğu sürece coşku yaratmaya devam edecektir.


YORUMLAR

s

En az 10 karakter gerekli

Gönderdiğiniz yorum moderasyon ekibi tarafından incelendikten sonra yayınlanacaktır.

Sıradaki haber:

NASA, Ay Görevi İçin Astronotları Kalkış Alanına Taşıyacak Yeni Bir Araç Arıyor

HIZLI YORUM YAP

Veri politikasındaki amaçlarla sınırlı ve mevzuata uygun şekilde çerez konumlandırmaktayız. Detaylar için veri politikamızı inceleyebilirsiniz.